مسجد جامع عتیق دماوند از جاهای دیدنی دماوند در استان تهران و از آثار ملی ایران است.

مسجد جامع عتیق دماوند در شرق شهر دماوند قرار دارد و با شماره ۲۳۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌ است.

این بنای تاریخی از نوع مساجد شبستانی است که با توجه به معماری مناره، سرستون‌ها، تزیینات، پیشینه‌ ساخت آن را به دوره سلجوقیان نسبت می‌دهند.

قدیمی‌ترین بخش مسجد را می‌توان شبستان کوچک زمستانی در طبقه زیرین مسجد در جبهه شمال و مناره رفیعی دانست که همچنان اصالت اولیه خود را حفظ کرده‌اند.

با توجه به اسناد تاریخی به نظر می‌رسد که مسجد جامع دماوند در دوره حکومت سلجوقیان ساخته شده؛ اما با توجه به اين موضوع كه در منطقه

دماوند بارها زلزله رخ داده و بنای مسجد جامع آسيب‌ ديده و تعمير و مرمت شده است؛ احتمال می‌رود که مسجد پايه و اساس قديمی‌تری داشته باشد.

جالب است بدانید که برخی معتقدند، احتمالا بنای نخستین مسجد، آتشکده‌ای کهن بوده و بعدها به مسجد تغییر یافته است؛ چراکه در بسیاری از

سرزمین‌هایی که اسلام وارد شد، تغییر مکان‌های مذهبی رخ داد و آن‌ها به مسجد تبدیل شدند.

علت این باور را می‌توان جهت قبله دانست که غیرمعمول است و شاید به سبب ساخت مسجد روی پایه‌های بنایی دیگر، دیوار جنوبی آن نامنظم

ساخته شده است تا محراب به ‌سوی قبله باشد.

در زمان حکومت فتحعلی شاه در سال ۱۸۱۸ میلادی، «جیمز موریه» نخستین طرح را از مسجد جامع دماوند کشید.

وی طرحی از روستا از سمت شمال ترسیم کرد؛ به‌گونه‌ای که مناره‌‌ مسجد نمایان بود.

«ژاک دمرگان» دومین فردی محسوب می‌شود که تصویری از مسجد جامع دماوند از جهت جنوب به ثبت رسانده است.

او در اوایل دهه‌ ۲۰ هجری شمسی هنگام عبور از شهر دماوند این تصویر را ثبت و بدون بیان مطلبی در مورد مسجد، آن را در کتاب خود منتشر کرد.

«مایرون بی اسمیت» در سال ۱۹۳۵ میلادی پس از بازدید از مسجد جامع دماوند و بررسی آن، نقشه‌ای حرفه‌ای از آن را به تصویر کشید.

متاسفانه معماران هنگام بازسازی مسجد طبق نقشه‌ مایرون اسمیت پیش نرفتند و با بی‌دقتی برخی از بخش‌های مسجد را جابه‌جا ساختند؛ به‌عنوان

مثال ایوانی به‌جای اتاق‌ها احداث کردند.